topimage
HomePage Header Header
Image_t3
Left BG
Divider
Arrow Bullet

Почеток

Divider
Arrow Bullet

Содржина

Divider
Arrow Bullet

Вовед

Divider
Arrow Bullet

Краток историјат на градот Скопје

Divider
Arrow Bullet Население
Divider
Arrow Bullet
Скопски маала
Divider
Arrow Bullet Регулационен план
Divider
Arrow Bullet Улиците во градот
Divider
Arrow Bullet Градежна активност
Divider
Arrow Bullet Водовод
Divider
Arrow Bullet Јавни бањи и амами
Divider
Arrow Bullet Јавна хигиена
Divider
Arrow Bullet Јавна канализација
Divider
Arrow Bullet
Електрификација
Divider
Arrow Bullet Сообраќај
Divider
Arrow Bullet Пошта
Divider
Arrow Bullet

Скопската чаршија и занетчиство

Divider
Arrow Bullet Трговија и трг. врски
Divider
Arrow Bullet Банкарство
Divider
Arrow Bullet Индустрија
Divider
Arrow Bullet Хотелиерство
Divider
Arrow Bullet
Јавна безбедност
Divider
Arrow Bullet Социјални прилики
Divider
Arrow Bullet Здравство и хигиена
Divider
Arrow Bullet Ветеринарна служба
Divider
Arrow Bullet Паркови и зеленила
Divider
Arrow Bullet Театар
Divider
Arrow Bullet Скопски кина
Divider
Arrow Bullet Корзото и прошетки
Divider
Arrow Bullet
Кафеани
Divider
Arrow Bullet Плажи
Divider
Arrow Bullet Излетнички места
Divider
Arrow Bullet Цркви и црк. живот
Divider
Arrow Bullet Градски гробишта
Divider
Arrow Bullet Просветни прилики
Divider
Arrow Bullet Научни друштва
Divider
Arrow Bullet
Музеи
Divider
Arrow Bullet Културно-уметнички живот
Divider
Arrow Bullet Спортски живот
Divider
Arrow Bullet Односи во семејство
Divider
Arrow Bullet Материјална култура
Divider
Arrow Bullet
Духовна култура
Divider
Arrow Bullet Заклучок
Divider
Arrow Bullet Извори
Divider
Arrow Bullet

Подарени етнолошки предмети од старите скопски фамилии за Музеј на град Скопје

Divider
Arrow Bullet
Divider
   

Други  излетнички места во  скопската околина

Поради богатите подземни води, во скопската околина имало многу извори. Од рамничарските извори со добра вода познат бил изворот кај паркот во Чаир, наречен Кајнок - извор, којшто со своите обилни води ги залевал пространите ниви на плодната рамнина зад Гази Баба.

Изворот Кајнок бил составен од повеќе изворчиња во вид на полукруг од околу 50 м. и длабочина од 1,5-2 метра и претставувал еден вид на мочуриште. До изворот можело да се оди и пешки.

Во зачеток бил и развојот на школскиот туризам. Во 1933 година 200 ученици од основното училиште “Бранко Радичевиќ” со воз патувале на излет во с. Драчево, каде што го посетиле селското училиште и бавчата каде што биле вршени  опити за  сеење на памук.  Го посетиле и рудникот за јаглен Тресет каде што биле запознаени со процесот за добивање на јаглен. Овие излети на учениците имале научно - туристички карактер. [1]

Но, сепак, најомилени места за посета биле оние во близината на Скопје - Марково крушче на  Водно [2] , Црниче, Кисела вода, Тахталиџе и др.  [3]

 

30.7. Скопјани на првомајски излет во Кисела Вода во 1939 год., МГС инв. бр. 2121

 

30.8. Фамилијата Чохаџиќ на излет во Катлановска Бања, МГС инв. бр. 4467

 

Рамничарските предели на Скопската Котлина од јужната страна ги заокружувале планините Караџица и Јакупица со врвот Солунска Глава (540 м.) од каде се пружал необичен видик. Особено привлечна со својата убавина била планината Китка, бистрите води на Кадина Река и Маркова Река кои биле прекрасни излетнички места. Атрактивноста се дополнувала со клисурести долини со планинска вода, пошумени терени околу речните корита и вистинско рибно богатство.

Во овие предели внимание привлекувале и културно-историските споменици - црквата Св. Димитрија или како уште го нарекуваат Марков манастир во долината на Маркова Река, [4] црквата Св. Богородица (позната и под името Св. Никола). [5]

На падините на Водно најпосетуван бил манастирот Св. Пантелејмон.  [6]

Но, освен овие еднодевни излети во околината на Скопје, многу од побогатите скопски семејства закупувале и соби во манастирите каде што се одморале во летниот период. Богатите семејства оделе и на бањи. Најмногу се одело во Врњачка Бања, па дури и во бањата Липник во Словенија.

 

30.9. Група скопјани на излет во Дубровник во 1931 год. , од фотоалбумот на Елена Мацан, МГС

 

30.10. Семејството Читкушеви на одмор во Врњачка Бања во 1933 год., МГС инв. бр. 4849

 

30.11. Семејството Трпчановски на одмор во Врњци во 1933 год., МГС инв. бр. 4626

 

30.12. Брачниот пар Трпчановски со пријатели во Врњачка Бања, МГС инв. бр. 4614 

 Покрај саботните посети на соседите и роднините по домовите, во текот на летниот период редовно се организирале излети по селата, манастирите, во околината на Скопје. Излетите биле организирани секоја недела. Се тргнувало рано сабајле, а се враќале во вечерните часови. Превозот се организирал со шпедитерски коли. Денот го минувале со песна, раскажувале случки од неделата што изминала, се шегувале- со еден збор било весело. [7]

 Друштвениот живот  во голема мерка се одвивал на попладневното корзо.

Матинеа се одржувале во Машката гимназија, секоја недела попладне, со присуство на професорите. Посетата на театарот и киното била редовна, а излетите  биле посебна разонода на скопското население. Со посебно задоволство се тргнувало на излети, некогаш и многу рано, бидејќи се одело со шпедитерска кола која пред тоа се резервирала. На излет се одело во Матка, Катлановска Бања, Скопска Црна Гора, а се летувало во манастирот Побожје,Свети Архангел, Свети Никита и др. [8]

 Семејството Чохаџиќ  своите летни одмори ги поминувало во Врњачка Бања, Нишка Бања, Владички Хан, а во подоцна одморот го  минувале и во Словенија, Језерско, Рогашка Слатина, каде што патувале со воз, а бидејки др. Чохаџиќ бил и железнички лекар, тие патувале со режиски билети. [9]

 Секоја година на “чист понеделник” оделе на излет на Тасино Чешмиче, каде што многу се пиело и тој што најмногу ќе испиел го прогласувале за водач на друштвото и му обесувале венец од кромид и пиперки на вратот, го качувале на шпедитерска кола и го враќале назад. На Ѓурѓовден се одело на излет во манастирот Свети Илија и Свети Ѓорѓија во Кисела Вода. [10]  


 

[1] Скопски излетишта, Чаирски парк, Скопски Гласник бр. 109, 1930 , 1.

[2] Момите и замомените од Кисела Вода на Илинден оделе во Марково крушче на Водно.

[3] Уређење Скопља у вези са околином, 1 пут Скопље-Водно, Скопски Гласник бр. 261 од 3.06.1933, 1.

[4] Манастирот го подигнал Крале Марко и тоа во периодот 1366-1371 година. Според својот план, црквата има впишан крст во правоаголна основа, купола и нартекс што завршува со слепа купола. Црквата е ѕидана од сувозелени камени блокови и црвени тули, од кои се изведени интересни шари на олтарната апсида од надворешната страна. Посебни се фреските Оплакувањето на Рахела (колежот на децата од Витлем). Во црквата се зачувани и остатоци од оригинален иконостас.

[5] Таа е еднокорабна со полукружен свод, градена од тули и кршен камен со мали отвори на северниот и јужниот ѕид. Нејзините фрески се тешко оштетени и датираат од периодот на 13 - 14 век. Зачувани се композициите: Успение Богородично и Влегувањето во Ерусалим.

[6] Нерези е посветен на Св.  Пантелејмон, заштитник на здравјето. Лоциран е во Горно Нерези, на 7 км југозападно од Скопје на падините на планината Водно. Многу нешта укажуваат дека Скопје во 11 - 12 век бил  културен центар на Скопската епархија. Единствен зачуван споменик од тоа време е манастирот  Св. Пантелејмон кој со своето значење далеку ги надминува границите на Македонија. Манастирската црква е од 1164 година и е соѕидана од камен и печени тули во вид на петокуполна црква со впишан крст во неправилен триаголник. Мермерниот иконостас е украсен со акантуси, палмети и плетар, како и со симболични релјефни орнаменти. Најзначајни фрески се: Свети испосници и Свети воини кои се дадени во природна става (12 В.); композициите на големите празници, меѓу кои посебно место заземаат Оплакување на Исус Христос, Симнување од крстот, Сретение,  Успение Богородично и др. (12 В.); Причестување на апостолите, Свети Архијереи (16 в.) итн. Во непосредна близина е прочуениот извор со света вода (царска вода - султан суи) од која, според легендата, се излекувал синот на ромерскиот владател кој од благодарност ја изградил црквата Св. Пантелејмон кој се смета за врач - лекар. (Водич, Скопје и неговата околина, наведено дело, 100-101.)

[7] Тодор Стојанов Ч'кров, сеќавања, теренски истражувања во 1996 год.

[8] Марија Димитрова, сеќавања, теренски истражувања во 1995 год.

[9] Марија Алексовска, сеќавања, теренски истражувања во 1996 год.

[10] Владимир Саздов, сеќавања, теренски истражувања во 1995 год.